Uttar Tamang – GK & Knowledge Hub

लोकसेवा सामान्य ज्ञान (GK) संगालो १ नेपाली सेनाले २०८२ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको सुरक्षाका लागि कहिलेदेखि र कति सैनिक परिचालन गरेको छ? उत्तर: २०८२ माघ २१ गतेदेखि ७९,७२७ जना सैनिक। २ नेपालमा हाल सञ्चालित HPV खोप अभियान कुन रोग नियन्त्रणका लागि लक्षित छ? उत्तर: पाठेघरको मुखको क्यान्सर (Cervical Cancer)। नोट: यो खोपले HPV भाइरसबाट हुने क्यान्सरलाई ९०% भन्दा बढी रोक्न सक्छ र यो विशेष गरी १० वर्ष उमेरका वा कक्षा ६ मा पढ्ने बालिकाहरूलाई दिइन्छ। ३ विश्व बैंकको मानव पुँजी सूचकांक (Human Capital Index) अनुसार, नेपालमा आज जन्मेको बच्चाले भविष्यमा आफ्नो सम्भावित उत्पादन क्षमताको कति प्रतिशत मात्र उपयोग गर्न सक्छ? उत्तर: ५१ प्रतिशत। ४ अमेरिका र रुसबीचको 'न्यु स्टार्ट सन्धि' (New START Treaty) कहिले समाप्त भयो? उत्तर: सन् २०२६ फेब्रुअरी ५। ...

लोकसेवा आयोगद्वारा २०८२ साल माघ २४ गते सञ्चालित शाखा अधिकृत (Section Officer) पदको प्रथम पत्रको परीक्षामा सोधिएका ४५+ वस्तुगत प्रश्न र तिनका आधिकारिक उत्तरहरू यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ। १. सुर्यलाई हेर्न प्रयोग गरिने यन्त्रलाई के भनिन्छ? ➤ हेलिस्कोप २. सर्वप्रथम नेपालसँग दौत्य सम्वन्ध कायम गर्ने देश क्रमश:? ➤ बेलायत, अमेरिका, भारत, फ्रान्स, चीन ३. मौद्रिक नीति २०८२-८३ अनुसार नेपालको मुद्रास्फिती कति कायम गर्ने प्रक्षेपण? ➤ ५ प्रतिशत ४. जलवायु परिवर्तन भन्नाले कति वर्षको औषत मौसमलाई मानिन्छ? ➤ ३० वर्ष ५. तलकामध्ये कुन बालकृष्ण समको कृति होइन? ➤ अग्नि (मुटुको व्यथा, चिसो चुल्हो, मुकुन्द इन्दिरा) ६. सर्वप्रथम आइपिएल खेल्ने नेपालको पहिलो खेलाडी को हुन् ? ➤ सन्दिप लामिछाने ७. प्रदेश सरकारको प्रशासनिक प्रमुख को रहने व्यवस्था छ? ➤ प्रमुख सचिव ८. पुर्वदेखि पश्चिम सम्मको जिल्लाको क्रम:? ➤ अर्घाखाँची, प्यूठान, रोल्पा, सल्यान र सुर्खेत ९. तलका भनाई अध्ययन गरी सहि विकल्प छनौट गर्नुहोस्। क) सन् २०२४-०२५ को लागि संयुक्त राष्ट्र संघको सुरक्षा परिषद्‌को अस्थायी राष्ट्रमा दक्षिण कोरिया रहेको थियो ।  ख...

लोकसेवा सामान्य ज्ञान (GK) वस्तुगत प्रश्नोत्तर १ भारत सरकारले कुन नाराका साथ आगामी आर्थिक वर्ष २०२६/२७ को बजेट सार्वजनिक गरेको छ? उत्तर: ‘विकसित भारत: महत्त्वाकांक्षा र समावेशीकरणबीच सन्तुलन’ २ करियर ग्रान्ड स्लाम पूरा गर्ने सबैभन्दा कान्छा पुरूष खेलाडी को बनेका छन्? उत्तर: स्पेनिस टेनिस स्टार कार्लोस अल्कराज ३ अष्ट्रेलियन ओपन च्याम्पियन २०२६ को विजेता को हुन्? उत्तर: स्पेनका कार्लोस अल्कराज ४ महिला टी-२० विश्वकपमा छनोट हुने १२औं टोली कुन हो? उत्तर: स्कटल्यान्ड ५ काठमाडौं महानगरले ७०+ उमेरका र अशक्त आमाबुवाहरुलाई घरमै पुगेर स्वास्थ्य परिक्षण गर्ने सेवा कहिलेदेखि सुरु गरेको हो? उत्तर: २०८२-१०-१८ देखि ६ पत्रकार दिनेश सिटौलाको निधन कहिले र के कारणले भएको हो? उत्तर: २०८२ माघ १८ (कारण: ब्रेन ह्यामरेज) ७ भारत सरकारले आर्थिक वर्ष २०२६-२...

विश्वका केही प्रमुख देशहरूको नाम परिवर्तन इतिहास: स्वतन्त्रता, उपनिवेशवादको अन्त्य, राष्ट्रिय पहिचान वा राजनीतिक कारणले विभिन्न देशहरूले आफ्नो नाम परिवर्तन गरेका हुन्। ती मध्ये केही राष्ट्रहरूको बारेमा तल प्रस्तुत गरिएको छ:  Thailand ← Siam सन् १९३९/१९४९ मा परिवर्तन; थाई जातिको पहिचान र राष्ट्रिय एकता जोड्नका लागि राजाले नाम बदले। Iran ← Persia सन् १९३५ मा परिवर्तन; अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा स्थानीय नाम "ईरान" प्रयोग गर्न सरकारले अनुरोध गर्‍यो, जसले आर्यन जरा र राष्ट्रिय पहिचानलाई प्रतिबिम्बित गर्छ। Taiwan ← Formosa सन् मध्य २०औं शताब्दीमा परिवर्तन; पोर्चुगिज उपनिवेशीय नामबाट चिनियाँ/स्थानीय नाम "ताइवान" मा फर्कियो। Myanmar ← Burma सन् १९८९ मा परिवर्तन; सैन्य जुन्टाले स्थानीय भाषामा आधारित नाम अपनायो, तर केही देशहरूले अझै Burma प्रयोग गर्छन्। Jordan ← Transjordan सन् १९४९ मा परिवर्तन; वेस्ट बैंक समावेश गरेपछि पूर्ण नाम "हासेमाइट किंगडम अफ जोर्डन" बन्यो। Sri Lanka ← Ceylon सन् १९७२ मा परिवर्तन; ब्रिटिश उपनिवेशीय ना...

| समसामयिक सामान्य ज्ञान | १. १४औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (SAG) कहिले र कहाँ आयोजना हुने भएको छ? उत्तर: सन् २०२७ मार्च २३ देखि ३१ सम्म, पाकिस्तानमा। (नोट: उज्बेकिस्तानको राजधानी तास्कन्दमा सम्पन्न दक्षिण एसियाली फेडेरेसनहरूको बैठकले यो निर्णय गरेको हो।) २. विश्वको पहिलो AI मन्त्रीको नाम के हो र उनी कुन देशकी हुन्? उत्तर: नाम: दिएला (Diela), देश: अल्बानिया। ३. अर्थ मन्त्रालयले निर्वाचन प्रयोजनका लागि कति स्रोत सहमति प्रदान गरेको छ? उत्तर: कुल १९ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ। (जसमध्ये ६ अर्ब ३६ करोड निकासा भइसकेको) ४. सरकारले आगामी निर्वाचन सुरक्षाका लागि 'म्यादी प्रहरी' (Election Police) को नियुक्ति कहिले गर्ने निर्णय गरेको छ? उत्तर: २०८२ माघ १५ (नोट: आगामी फागुन/चैतमा हुने निर्वाचनका लागि करिब १ लाख ५० हजार म्यादी प्रहरी भर्ना प्रक्रिया अघि बढेको छ।) ५. कर्णाली प्रदेशमा आयोजना हुने 'दशौं राष्ट्रिय खेलकुद' (10th National Games) को मिति कहिले तय गरिएको छ? उत्तर: २०८२ फा...

निपाह भाइरस (Nipah Virus): लक्षण, कारण र बच्ने उपायहरू निपाह भाइरस (Nipah Virus - Niv) निपाह भाइरस (NiV) एक गम्भीर र घातक जुनोटिक (Zoonotic) भाइरस हो, जसले मानिस र जनावर दुवैलाई प्रभावित पार्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) का अनुसार यो भाइरस भविष्यमा महामारी फैलाउन सक्ने प्रमुख रोगहरूको सूचीमा पर्दछ। यहाँ: निपाह भाइरसको उत्पत्ति, लक्षण, रोकथाम र नेपालमा यसको प्रभावका बारेमा विस्तृत चर्चा गर्नेछौं। १. निपाह भाइरसको परिचय र उत्पत्ति निपाह भाइरस एक RNA भाइरस हो जुन प्यारामिक्सोभिरिडे (Paramyxoviridae) परिवारको हेनिपाभाइरस (Henipavirus) विधामा पर्दछ। यो मुख्यतया फलफूल खाने चमेरो (Fruit Bats), विशेष गरी टेरोपस (Pteropus) प्रजातिको चमेरोबाट सर्ने गर्दछ। उत्पत्ति: यस भाइरसको पहिलो पहिचान सन् १९९९ मा मलेसियाको सुङ्गाई निपाह गाउँमा भएको थियो। सुरुमा यो भाइरस सुँगुरपालक किसानहरूमा देखिएको थियो। सो समयमा मलेसियामा ठूलो संख्यामा सुँगुरहरू मारिएका थिए र करिब १०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो। २. निप...

समसामयिक सामान्य ज्ञान २०८२ (Current Affairs GK) लोक सेवा आयोग, शिक्षक सेवा, बैंक, सेना, प्रहरी तथा अन्य प्रतियोगात्मक परीक्षाका लागि उपयोगी Latest Current Affairs GK प्रश्नोत्तरहरू: १. नेपाली महिला क्रिकेट टोलीले पहिलो पटक कहिले र कुन 'टेस्ट खेल्ने राष्ट्र' (Test Playing Nation) लाई पराजित गरी ऐतिहासिक जित दर्ता गरेको हो? उत्तर: जिम्बावे (२०८२ माघ १० मा भएको खेलमा नेपाल ६ विकेटले विजयी भएको थियो)। २. गायिका शान्ति श्री परियारले कुन वर्ष आफ्नो पहिलो गीत सार्वजनिक गर्नुभएको थियो? उत्तर: वि.सं. २०६८ सालमा (उनको पहिलो रेकर्डेड गीत 'घर छ तीन तल्ले' हो)। ३. टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय (T20I) क्रिकेटमा १,००० रन पुरा गर्ने दोस्रो नेपाली महिला क्रिकेटर को बन्नुभएको छ? उत्तर: रुबिना क्षेत्री (पहिलो: सिता रानामगर)। ४. सन् २०२६ को आईसीसी पुरुष टी–२० विश्वकपमा बंगलादेशको सट्टा कुन देशले खेल्ने गरी आईसीसीले आधिकारिक घोषणा कहिले गरेको हो? उत्तर: स्कटल्याण्ड (जनवरी २४, २०२६ मा)। ५. '२०२६ कराते वान प्रिमियर लिग इस्तानबुल' मा नेपालका ला...

राष्ट्रिय सभा सदस्य; नेपालको संविधान अनुसार चयन प्रक्रिया, कार्यकाल, सदस्य संख्या, अधिकार, महत्व र प्रतिनिधि सभासँगको फरकहरू सरल भाषामा पूर्ण जानकारी: राष्ट्रिय सभा सदस्य भनेको के हो? नेपालको संघीय शासन प्रणाली अन्तर्गत संघीय संसद दुई सदनबाट बनेको हुन्छ, जसमा प्रतिनिधि सभा र राष्ट्रिय सभा पर्दछन्। यी दुई सदनमध्ये राष्ट्रिय सभा माथिल्लो सदन हो र यसका सदस्यहरूलाई राष्ट्रिय सभा सदस्य भनिन्छ। राष्ट्रिय सभा सदस्यको व्यवस्था नेपालको संविधानले संसदलाई स्थायित्व, सन्तुलन र समावेशी बनाउने उद्देश्यका साथ गरेको हो। राष्ट्रिय सभा सदस्य को हुन्? राष्ट्रिय सभा सदस्य भन्नाले नेपालको संविधान बमोजिम विशेष योग्यता, अनुभव र समावेशिताको आधारमा अप्रत्यक्ष निर्वाचन तथा मनोनयन प्रक्रियाबाट चयन भएका संघीय संसदका माथिल्लो सदनका सदस्यलाई जनाउँछ। उनीहरू प्रत्यक्ष जननिर्वाचनबाट नआए पनि कानुन निर्माण र राष्ट्रिय नीतिगत निर्णयमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छन्। राष्ट्रिय सभा के हो? राष्ट्रिय सभा नेपालको संघीय संसदको स्थायी प्रकृतिको माथिल्लो सदन हो। यो सदन मुख्य रूपमा कानुन निर्माण प्रक्रियालाई परिपक्व बनाउने...

लोकसेवा आयोग, शिक्षक सेवा आयोग र विभिन्न सरकारी तथा बैंकिङ निकायका परीक्षाहरूमा उच्च अंक प्राप्त गर्न समसामयिक सामान्य ज्ञान (Current Affairs GK) को भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ। यस लेखमा हामीले राष्ट्रिय राजनीतिमा भएका पछिल्ला परिवर्तन, नयाँ नियुक्ति, खेलकुद जगतका प्रमुख उपलब्धि र विश्व राजनीतिमा घटेका प्रभावशाली घटनाक्रमहरूलाई प्रश्नोत्तर शैलीमा संकलन गरेका छौँ।  १. शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री महावीर पुन, सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री जगदीश खरेल र युवा तथा खेलकुद मन्त्री बब्लु गुप्ताले नेपालको संविधान बमोजिम प्रधानमन्त्री समक्ष राजीनामा कहिले दिनुभएको हो?  ➤ २०८२ साल माघ ६ गते मङ्गलबार  २. आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को अत्याधिक प्रयोगले कुन प्राकृतिक स्रोतमा गम्भीर संकट आउन सक्ने चेतावनी विज्ञहरूले दिएका छन्? ➤ पानी (Water) ➤‌ डाटा सेन्टरहरूलाई कुलिङ (Cooling) गर्न अत्याधिक पानी चाहिने भएकाले। ३. अन्तरिक्षमा सबैभन्दा धेरै समय 'स्पेसवाक' (Spacewalk) गर्ने कीर्तिमानी महिला अन्तरिक्ष यात्री को हुन्, जसले हालै अवकाश लिएकी छिन्? ➤ सुनिता विलियम्स (Sunita Williams) ४...

नेपालको संघीय संसदको तल्लो सदन 'प्रतिनिधि सभा' र यसका सांसदहरूको काम, कर्तव्य र अधिकारबारे जानकारी राख्नु लोक सेवा आयोग, शिक्षक सेवा, वा अन्य कुनै पनि प्रतिस्पर्धात्मक परीक्षाको तयारी गरिरहनुभएका साथीहरूका लागि मात्र नभई एक सचेत नागरिकका लागि पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। ​के तपाईंलाई हाम्रो संसदीय व्यवस्था र प्रतिनिधि सभाको संरचनाबारे पूर्ण जानकारी छ? यहाँ संकलन गरिएका २० वटा महत्वपूर्ण वस्तुगत प्रश्नोत्तर (MCQs) मार्फत आफ्नो ज्ञानको परीक्षण गर्नुहोस्। हेरौँ, तपाईंले कति वटा प्रश्नको सही उत्तर मिलाउन सक्नुहुन्छ! ​आफ्नो स्कोर तल कमेन्टमा लेख्न नबिर्सिनुहोला। -- १. नेपालको प्रतिनिधि सभा कुन सदन हो? क) माथिल्लो सदन ख) तल्लो सदन ग) संघीय परिषद घ) संवैधानिक सभा उत्तर: ख) तल्लो सदन --- २. प्रतिनिधि सभामा कति जना सांसद हुन्छन्? क) १६५ ख) २७५ ग) ५९ घ) ३०० उत्तर: ख) २७५ ➤ यो संख्या नेपालको संविधान २०७२ अनुसार निर्धारित छ र हालसम्म परिवर्तन भएको छैन । ➤ १६५ जना प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली (First-Past-The-Post / FPTP) बाट निर्वाचित हुन्छन् (एक निर्वाचन क्षेत्रबाट एक जना)। ➤ ११० जना समानुपातिक...